Idealize

Minaretten en koepels in ontwerpen voor moskeeën zijn ouderwets, zegt architect en designer Abdeluahab Hammiche van MEMAR•DUTCH. “Moslimgemeenschappen focussen te nadrukkelijk op de traditionele elementen zoals een koepel en minaret. Er moet een evolutie plaatsvinden in de bouw van een moskee.”

‘Nee’ desalniettemin betreurenswaardig

Desondanks betreurt hij de uitslag van het Zwitserse minarettenreferendum waarin 57,5% van de Zwitsers de bouw van minaretten afwees. “Een tragisch geval, maar wel te verwachten. De moslimsgemeenschap had een sterkere tegencampagne moeten voeren om het wantrouwen weg te nemen.”

Poldermoskee startpunt van discussie

Sinds 2002 voert Hammiche het debat over een meer hedendaags ontwerp voor moskeeën. Zijn ideeën over een meer eigentijds ontwerp voor een moskee zette hij om in een ontwerp voor de Poldermoskee, die vorig jaar opende. Voor hem betekent dit ontwerp het startpunt van een discussie over moderne en westerse ontwerpen voor islamitische gebedshuizen.

Heimweemoskeeën

De traditionele moskeeën met minaretten en koepels naar voorbeeld van moskeeën in Islamitische landen, noemt Hammiche ‘heimweemoskeeën’: een slechte copy-paste architectuur. “Ik heb geen moeite met minaretten als de opdrachtgever dat wenst, maar de bouw van een minaret bij een moskee wordt nergens voorgeschreven. Nu staat een minaret vaak los van het gebouw en de stedelijke context. Het zou beter in het ontwerp geïntegreerd moeten worden zodat het niet functieloos blijft.”

Breder en transparanter programma

Hammiche pleit voor moskeegebouwen met een breder en transparanter programma dat voor een groter publiek toegankelijker is. “Het zou een bredere doelgroep moeten aanspreken. Door ook andere faciliteiten te huisvesten die een bepaalde economische waarde hebben, zou een moskee zichzelf financieel kunnen bedruipen.”

Moeilijke opgave

“Het is een moeilijke opgave,” geeft Hammiche toe. “Een gebouw moet voorzien in de vraag die de opdrachtgever stelt. De eerste generatie moslims in Nederland die vaak in de moskeebesturen zitten, zijn vrij conservatief en refereren vaak naar heimweemoskeeën omdat men niet anders kent. Ook de tweede en derde generatie, die toch meer vrijdenkend en verwesterd zijn, zouden sterker betrokken moeten worden.”